طراحی وب سایت

در شهریور امسال، دو مطلب با عنوان «کارت گرافیکی های وحشی» چاپ کردیم که به موضوع اورکلاک کارت های گرافیکی اختصاص داشت. کاربرانی که مطالب فوق را دنبال کرده اند به یاد دارند که کل موضوع حول اورکلاک فرکانس پردازنده گرافیکی و حافظه گرافیکی بود. همچنین گفته شد که تا آن زمان هیچ نرم افزاری برای اورکلاک واحد سایه زنی کارت گرافیکی ارائه نشده بود. اخیرا ایمیل های زیادی در مورد نحوه اورکلاک واحد سایه زنی دریافت کردیم و خوانندگان درخواست کرده اند که اگر راهی برای این کار وجود دارد، معرفی شود. در حال حاضر نرم افزار مخصوص این کار عرضه شده است به همین دلیل در این مطلب به بحث اورکلاک واحد سایه زنی در کارت های گرافیکی خواهیم پرداخت. اما ابتدا مقدمه ای در مورد واحد سایه زنی و اینکه اصولا واحد سایه زنی چیست؟ پردازش داده های گرافیکی در یک پردازنده گرافیکی در واحدهای خاص صورت می گیرد. بسته به اینکه واحد موردنظر چه عملی را انجام می دهد، نام به خصوصی را برای آن در نظر می گیرند. نام هایی مثل pixel Shader یا ps یا سایه زن پیکسلی و vertex Shader یا سایه زن راسی نیز از همین جا می آیند. این واحدهای سایه زنی در یک فرکانس مشخص، اطلاعات را پردازش و مبادله می کنند. تا قبل از عرضه کارت های سازگار با DX 10، این واحدهای سایه زنی از هم جدا بوده و به صورت مستقل عمل می کردند. مهندسی واحد سایه زنی یکپارچه در DX 10، به پردازنده گرافیکی این امکان را می دهد که تمام این واحدها را به صورت یکپارچه و کنار هم قرار داده و به آنها عنوان «واحد سایه زنی» را می دهد. فرض کنید یک کارت DX 9، از سه نوع واحد پردازش سایه زنی، به ترتیب 4، 4 و 12 واحد را داشت. در کارت های DX 10، نحوه بیان تعداد واحدهای سایه زنی دیگر به این صورت نیست. مثلا در مورد پردازنده جیفورس 8600 GT، بیان می شود که دارای 32 واحد سایه زنی یکپارچه است. این 32 واحد، شامل تمام انواع واحدهای سایه زنی است، ولی نمی توان تعداد به خصوصی از آن را به یک واحد پردازشی خاص نسبت داد. بسته به اینکه اطلاعات پردازشی به چه نوع واحد یا واحدهای سایه زنی نیاز داشته و یا به کدام یک بیشتر نیاز دارد، این 32 واحد بین زیر واحدهای مختلف پردازشی تقسیم می شود. تغییر مهمتر در مهندسی پردازنده های گرافیکی مبتنی بر DX 10 مستقل بودن فرکانس واحد سایه زنی از فرکانس بقیه هسته پردازنده گرافیکی است. مثلا واحد سایه زنی همین پردازنده جیفورس 8600gt، در FL_11826_LF 188 مگاهرتز عمل می کند، در حالیکه خود هسته، در فرکانس 540 مگاهرتز کار می کند. این مجزا بودن فرکانس ها، کمک زیادی به کاهش مصرف انرژی توسط کارت گرافیکی کرده، به علاوه این امکان را می دهد که فرکانس واحد سایه زنی را بتوان با وابستگی کمتری به فرکانس هسته گرافیکی، بالا برد. البته در رادئون های سری hd 2000، با اینکه از مهندسی واحد سایه زنی یکپارچه استفاده شده ولی فرکانس واحد سایه زنی و هسته گرافیکی کماکان با هم برابر هستند. البته این دو فرکانس همانند آنچه در جیفورس های سری 8 دیده می شود، مجزا هستند ولی بنا بر تصمیم AMD، این دو فرکانس یکسان هستند. هیچ کارت رادئون سری 2 هزاری در اختیار نداریم تا بتوانیم امکان اورکلاک واحد سایه زنی آنها را بررسی کنیم ولی به نظر می رسد این کارت ها با اورکلاک واحد سایه زنی مشکلی داشته باشند. تمام مطالبی که امروز گفته می شود، مختص کارت های DX 10 و به خصوص جیفورس های سری 8 است. کارت های DX 9 و قدیمی تر، دارای واحد سایه زنی یکپارچه نبوده و بنابراین چنین بحثی برای آنها مطرح نمی شود. اورکلاک این گونه کارت ها از طریق اورکلاک فرکانس هسته و حافظه گرافیکی انجام می گیرد. در مطلب قبلی، ما توانسته بودیم فرکانس هسته و حافظه کارت جیفورس 8600 gt خود را از مقادیر پیش فرض 540 و 1400 مگاهرتز، به مقادیر 655 و 1710 مگاهرتز افزایش دهیم. در آن آزمایش، فرکانس واحد سایه زنی بدون تغییر، در مقدار پیش فرض 1188 مگاهرتز باقی ماند. در نسخه های جدید نرم افزار Riva Tuner، امکان اورکلاک واحد سایه زنی نیز افزوده شده است. ظاهرا این قابلیت از نسخه 02/2 به این نرم افزار افزوده شده، ولی در نسخه های اولیه ای که این قابلیت را داشتند، نتایج اورکلاک واحد سایه زنی چندان رضایت بخش گزارش نشده است. از نسخه 05/2 به بعد در کنار درایورهای جدید کارت های جیفورس سری8، این قابلیت به درستی عمل می کند. ما از آخرین نسخه ریواتیونر تا به امروز از نسخه 06/2 استفاده کردیم. برای دریافت این نرم افزار رایگان می توانید به سایت www.guru3d.com مراجعه کنید. همچنین آخرین نسخه درایور کارت گرافیکی خود را که در لحظه نگارش این مطلب، نسخه 02/169 بود را نیز نصب کردیم. آزمایش در محیط ویندوز ویستا و پس از نصب اصلاحیه های جدید مایکروسافت برای اجرای بازی های DX 9 ,DX 10 در محیط ویستا صورت گرفته است. سخت افزار مورد استفاده در این آزمایش نیز به شرح زیر است: mb:gigabyte-GA965P-S3,bios F12 CPU:Core 2 ' ); document.write( addy13196 ); document.write( '' ); //--> ThIS Email address IS being protected from spam bots, you need JAVASCRIPT enabled to view IT GHz ram:2GB-DDR2@924 MHz(5-5-5-16 Timings) VGA:Widfast-PX8600 gt-TDH شروع کار برای شروع، ابتدا باید وارد ریواتیونر شویم. ظاهر ریواتیونر جدید با آنچه در مطلب گذشته دیدید، هیچ تفاوتی ندارد. وارد پنجره system Tweaks که بشویم باز هم هیچ تغییری دیده نمی شود و تنها دو اسلاید برای تغییر فرکانس هسته و حافظه گرافیکی دیده می شود. برای فعال شدن اسلایدر تغییر فرکانس واحد سایه زنی باید در پنجره اصلی ریواتیونر، در قسمت power Users وارد شده و در لیست ویرایشگر رجیستری، عبارت NVAPI Shadier Clock Control را پیدا کرده و مقدار آن را به 1 تغییر داد. با این کار در پنجره system tweaks، امکان تغییر فرکانس واحد سایه زنی ظاهر می شود. کار کردن با اسلایدر حافظه همانند سابق است و توضیح خاصی نیاز ندارد. اما اسلایدر هسته دارای دو حالت است. هم می توان فرکانس هسته و واحد سایه زنی را به هم ارتباط داده و آنها را به تناسب هم تغییر داد و هم می توان این دو فرکانس را به صورت مجزا تغییر داد. ما فرکانس هسته را روی همان 655 مگاهرتز قرار دادیم و فرکانس هسته و واحد سایه زنی را به هم ارتباط دادیم؛ با این کار، فرکانس واحد سایه زنی به طور خودکار روی مقدار 1441 مگاهرتز قرار گرفت. در حالت ارتباط، اگر یکی از دو فرکانس هسته و واحد سایه زنی تغییر کند، دیگری نیز طبق یک نسبت مشخص تغییر می کند. البته با برداشتن ارتباط میان فرکانس هسته و واحد سایه زنی، این امکان بود که فرکانس واحد سایه زنی به بیش از 1441 مگاهرتز نیز تغییر یابد ولی به کمتر از آن امکان پذیر نبود. این بدان معناست که در هر فرکانس هسته ای، طبق نسبت مشخص،یک فرکانس واحد سایه زنی وجود دارد، این فرکانس واحد سایه زنی، قابل افزایش است ولی قابل کاهش نیست. بعد از کمی تحقیق متوجه شدیم که این اتفاق تنها در مورد درایورهای جدیدتر کارت های جیفورس اتفاق می افتد و در درایورهای قدیمی این امکان وجود دارد که فرکانس واحد سایه زنی را به هر میزان دلخواه کاهش یا افزایش داد. ما در فرکانس هسته، واحد سایه زنی و حافظه به ترتیب 655، 1440 و 1710 مگاهرتز نرم افزار 3Dmark06 را اجرا کردیم و امتیاز حاصل را ثبت کردیم. از اینجا به بعد، تصمیم گرفتیم تا فرکانس واحد سایه زنی را به صورت مجزا، از مقدار 1440مگاهرتز افزایش دهیم. افزایش فرکانس را ابتدا در فواصل 10 مگاهرتزی آغاز کردیم و به تدریج فواصل را کاهش دادیم. بعد از هر بار افزایش فرکانس، نرم افزار 3Dmark06 را به مدت 10 دقیقه اجرا کردیم تا از صحت فرکانس جدید مطمئن شویم. در نهایت موفق شدیم تا فرکانس واحد سایه زنی را تا میزان 1575 مگاهرتز افزایش دهیم. ما با فرکانس های جدید یعنی 655، 1575 و 1710مگاهرتز به ترتیب برای هسته، واحد سایه زنی و حافظه، ساعت ها بازی های مختلف را اجرا کردیم و با هیچ مشکلی مواجه نشدیم. تنها در فرکانس های بالاتر از 1575مگاهرتز برای واحد سایه زنی بود که اشکال عجیب و غیرعادی هنگام بازی ظاهر می شدند. نتایج به دست آمده در قبل و بعد از اورکلاک را می توانید در نمودار ببینید. مقادیر اورکلاک جدید، به ترتیب 21، 33 و 22 درصد اورکلاک را برای هسته، واحد سایه زنی و حافظه نشان می دهد. از روی مقادیر به خوبی پیداست که اورکلاک واحد سایه زنی، جهش چشمگیری را در امتیاز کارت 8600 GT ما در 3DMark ایجاد کرد. جالب اینکه بدانید فرکانس واحد سایه زنی کارت های 8600 gtS که در اصل اورکلاک شده کارت های 8600 gt هستند، 1450مگاهرتز است. این مقدار برای کارت های 8800 ULTRAا، 1500 مگاهرتز است به این ترتیب فرکانس واحد سایه زنی کارت ما جزو مقادیر بسیار بالا در جیفورس های سری 8 محسوب می شود. برای اینکه تاثیر این افزایش فرکانس محسوس تر شود، ما کارت را در بازی CoD 4 مورد آزمایش قرار دادیم. هر بنچ مارک 3 مرتبه انجام شده و میانگین 3 امتیاز به دست آمده را به عنوان عدد نهایی ثبت کردیم. رزولوشن روی 900×1440 و جزئیات گرافیکی درون بازی روی حداکثر حالت ممکن قرار گرفته اند. نتایج به دست آمده، افزایش 25 درصدی سرعت فریم متوسط را در هر دو حالت آزمایش نشان می دهد. جالب اینکه بدون فیلترهای AA و AF، در رزولوشن 900×1440 به سرعت فریم بالای 40 رسیدیم که برای چنین کارتی، خود یک رکورد محسوب می شود. فراموش نکنید که جزئیات درون بازی در حداکثر حالت ممکن قرار گرفته اند. برای جیفورس 8600 GT ،در بازی های پیشرفته ای مثل COD 4 آن هم در این رزولوشن حتی 30 فریم در ثانیه هم یک امتیاز رویایی به حساب می آید.نکته جالب تر،سرعت فریم قابل قبول در حضور 4×AA و 16×AF است.در واقع ما امروز در COD 4 با 8600 gt همانند یک کارت گران قیمت برخورد کردیم که البته نتیجه خوبی هم در بر داشت.حتی در این حالت نیز سرعت فریم در محدوده قابل قبولی قرار گرفت و کیفیت گیم پلی کاملا رضایت بخش بود.به طور کلی بازی هایی نظیر همین COD 4 یا «آبلیویون» که در جلوه های گرافیکی آنها، سایه زنی های متعدد به کار رفته است، از اورکلاک واحد سایه زنی، بهره زیادی می برند. در آبلیویون که نتایج آن در اینجا نیامده است نیز ما افزایش کارآیی حدود 15 درصد را دیدیم. با این حال در بازی کرایسیس، به دلیل محدودیت کارت گرافیکی ما و حافظه گرافیکی پایین آن برای این بازی (256 مگابایت) این اورکلاک، آنچنان که انتظار می رفت موثر نبود و تنها کمتر از 5 درصد افزایش کارآیی را به دنبال داشت. ما در طول آزمایش، دمای کارت گرافیکی را نیز به طور کامل کنترل کردیم. در گرم ترین شرایط دمای کارت، 90 درجه سلسیوس گزارش شد و هیچ گاه هم از این مقدار بالاتر نرفت.به جز ریواتیونر، یک نرم افزار خوب دیگر هم برای اورکلاک کارت گرافیکی می توان نام برد که NibITor نام دارد. شیوه کار «نیبیتر» کاملا متفاوت از ریواتیونر است. ریواتیونر تغییرات فرکانس ایجاد شده را از طریق درایور کارت گرافیکی و به صورت مقطعی انجام می دهد. به این معنی که این تغییرات تنها در محیط سیستم عامل اعمال می شوند و در هر زمان ممکن قابل بازگشت به حالت اولیه هستند. اما نیبیتر تغییرات خود را به کمک یک ابزار کوچک دیگر، روی بایوس کارت گرافیکی ذخیره می کند. به این ترتیب، فرکانس های جدیدی که توسط نیبیتر روی بایوس ذخیره می شوند، جایگزین فرکانس های اولیه شده و هر گاه که سیستم را روشن می کنید، کارت گرافیکی در همین فرکانس های جدید کار می کند. البته تغییر بایوس، نسبت به کار با ریواتیونر می تواند از نظر همیشگی بودن تغییرات، کم دردسرتر و بهتر به نظر برسد. این موضوع در شرایطی می تواند صحیح باشد که شما بدون هیچ خطایی بتوانید با نیبیتر کار کنید و بایوس کارت گرافیکی را با موفقیت ویرایش کنید. در غیر این صورت ممکن است اورکلاک به قیمت از دست رفتن یک کارت گرافیکی برای شما باشد. در صورتی که به هر دلیلی نوشتن روی بایوس کارت گرافیکی با موفقیت صورت نگیرد، دست کاری صورت گرفته روی بایوس، توسط گارانتی کننده کارت به سادگی قابل شناسایی بوده و ممکن است کارت شما از شرایط گارانتی خارج شود. بنابراین به جز کاربران حرفه ای، برای بقیه بهتر است تا با همین ریواتیونر کار کنند و سراغ روش دیگری برای اورکلاک کارت گرافیکی نروند. اورکلاک کارت گرافیکی و به خصوص واحد سایه زنی آن در کارت هایی که فرکانس هسته واحد سایه زنی نسبی کمی دارند، نتایج بهتری خواهد داشت. نمونه ای از بهترین این کارت ها، جیفورس های8500gt، 8600 gt و 8800 gtS هستند. در اینگونه کارت ها به درصد افزایش فرکانس بالاتری می توان دست یافت و ریسک اورکلاک را بهتر می توان توجیه کرد! در نهایت مثل همیشه، اورکلاک را یک کار پر ریسک می دانیم و تمام مسئولیت های ناشی از آن بر عهده کاربر است. ممکن است در اثر اورکلاک، قطعه موردنظر آسیب دیده و حتی از شرایط گارانتی خارج شود. قبل از اقدام به اورکلاک کارت گرافیکی خود، اطلاعات لازم را جمع آوری کرده و از توانایی های اورکلاک کارت خود مطلع شوید. این کار معمولا با یک جست وجو ساده در اینترنت امکان پذیر است.

منبع : پایگاه اطلاع رسانی فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران  تاریخ : 10   دی   1386  شاخه : سخت افزار